Dört İlçede Ücretsiz Veriyle İnsan Yoğunluğu Pilotu

Yahşihan, Keskin, Çankaya ve Mamak'ta yalnız ücretsiz ve açık kaynaklarla insanların nerede yaşadığını, nereye gittiğini ve bunun mevsimle nasıl değiştiğini ölçtük. Amaç, aynı yöntemin dijital izi güçlü bir kent merkezinde ve zayıf bir kırsal ilçede ne kadar sağlıklı çalıştığını görmekti.

7 Kasım 2026 · NASA Black Marble aylık gece ışığı (VNP46A3, Kasım 2023 - Eylül 2026) · WorldPop 2025 · Overture Maps 21 Ekim 2026 · Google Haritalar arama kartları · YSK 14 Mayıs 2023 seçmen sayıları · Perspektif mahalle sınırları

Kısa Sonuç

İnsanların nerede yaşadığı ücretsiz veriyle sağlam ölçülüyor. WorldPop'un 2025 nüfus tahmini mahalle düzeyinde YSK'nın kayıtlı seçmen sayısıyla Keskin'de 0,93, Mamak'ta 0,92, Çankaya'da 0,77 korelasyon veriyor. Dijital izi en zayıf ilçe olan Keskin'de bile bu katman doğru çalışıyor; çünkü dayanağı bina ve nüfus sayımı, telefon değil.

Nereye gidildiği tamamen dijital ize bağlı ve ilçeden ilçeye çöküyor. Çankaya'da bin kişiye 48,8 Overture kaydı ve 995 Google yorumu düşerken Keskin'de bu sayılar 10,1 ve 207. Keskin'de bulunan mekânların %38'inin hiç yorumu yok. Oradaki boşluk insanların bir yere gitmediğini değil, gittikleri yerde dijital iz bırakmadığını gösteriyor.

Dönem dönem rağbeti ücretsiz veri ancak güçlü bir sezonda gösteriyor. NASA'nın doymayan aylık gece ışığıyla Bodrum'da 51 hücre üç yılın her birinde yazın kışın en az 1,5 katı parlıyor ve bunlar Torba, Akyarlar, Gümbet, Eskiçeşme, Gölköy gibi tatil yerlerinde toplanıyor. Aynı ölçütle Çankaya, Mamak ve Yahşihan'da ikişer hücre çıkıyor, Keskin'de 7; Keskin'dekilerin 6'sı Cankurtaran köyünün sınırında, neredeyse kimsenin yaşamadığı bitişik bir alanda. İlçe eğrilerinde en parlak aylar Nisan ve Ekim, en sönükler Aralık ve Ocak; kentle köy her yıl aynı yöne oynuyor. Bu ortak dalga insandan çok sis, duman ve bitki örtüsü gibi çevre etkenlerine işaret ediyor.

Google'ın popüler saatler verisi artık anonim alınamıyor. Oturum açmamış ziyaretçiye Google Haritalar "sınırlı görünüm" gösteriyor: puan ve yorum sayısı duruyor, popüler saatler hiç yok (7 Kasım 2026'da ölçüldü). Saatlik ve mevsimlik gerçek yoğunluk için ücretsiz bir yol kalmadı.

Nerede yaşanıyor: dört ilçede de güvenilir. Tek sapma Yahşihan: kaydı başka ilde olan öğrenciler resmî sayıda görünmüyor.

Nereye gidiliyor: Çankaya ve Mamak'ta kullanılabilir, Yahşihan'da yol üstü ve Yenişehir için anlamlı, Keskin'de yanıltıcı derecede eksik.

Ne zaman: aylık gece ışığı yalnız güçlü sezonu gösteriyor. Bodrum'un tatil mahallelerini her yıl ayırt ediyor; bu dört ilçenin yerleşim yerlerinde o güçte bir mevsim bulmuyor.

Sağlıklı ve kapsayıcı veri için: gündüz-gece ve ay ay kişi sayısını yalnız mobil operatör verisi verir. Ücretsiz katmanlar o veriyi almadan önce nereye bakılacağını gösterir.

Haritada Nerede Yaşandığı ve Nereye Gidildiği

Üstteki düğmelerle ilçeyi ve katmanı seçin; bir mahalleye tıklayınca o mahallenin seçmen, nüfus, mekân ve yorum sayıları açılır. Her kare bir uydu pikseli, yaklaşık 490 × 375 metre. Gidilen Yer katmanındaki siyah noktalar ilçede en çok yorum alan on iki mekânı gösterir.

Dört İlçenin Veri Kapsamı Yan Yana

Aynı ölçümün dört ilçede ne kadar veri bulduğu. Bin kişi başına oranlar WorldPop 2025 nüfusuna göre, Google sayıları aynı sorgu setinin ilçe içinde kalan sonuçlarına göre hesaplandı.

YahşihanKeskinÇankayaMamak
Kayıtlı seçmen (14 Mayıs 2023)19.83911.581717.034499.456
WorldPop 2025 nüfus tahmini34.08115.909970.837696.582
WorldPop ile seçmen uyumu (mahalle, Pearson)0,750,930,770,92
Sınırı olan mahalle ve köy7 / 1750 / 61123 / 12364 / 64
Overture'da kayıtlı yer77216147.3636.127
Bin kişiye düşen Overture kaydı22,710,148,88,8
Google aramasında bulunan mekân289682.118775
Bu mekânların toplam yorumu61.5403.291966.308181.004
Bin kişiye düşen Google yorumu1.806207995260
Hiç yorumu olmayan mekân payı%13%38%4%9
Işıklı alanda yıllık ortalama gece ışığı (nW/cm²/sr)9,44,440,817,1
Gece ışığı yaz ÷ kış (ilçe geneli)1,141,141,021,05

Gece Işığı Aydan Aya Ne Gösteriyor

8090100110120OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAraYahşihan · Oca: 89,6Yahşihan · Şub: 101,2Yahşihan · Mar: 107,4Yahşihan · Nis: 107,9Yahşihan · May: 101,8Yahşihan · Haz: 104,9Yahşihan · Tem: 102,4Yahşihan · Ağu: 100,1Yahşihan · Eyl: 100,8Yahşihan · Eki: 106,4Yahşihan · Kas: 97,5Yahşihan · Ara: 80,1Keskin · Oca: 89,4Keskin · Şub: 90,7Keskin · Mar: 105,1Keskin · Nis: 99,6Keskin · May: 99,1Keskin · Haz: 104,3Keskin · Tem: 102,3Keskin · Ağu: 102,2Keskin · Eyl: 106,6Keskin · Eki: 109,5Keskin · Kas: 100,2Keskin · Ara: 90,8Çankaya · Oca: 98,1Çankaya · Şub: 102,2Çankaya · Mar: 104,8Çankaya · Nis: 106,9Çankaya · May: 99,0Çankaya · Haz: 101,3Çankaya · Tem: 98,8Çankaya · Ağu: 98,9Çankaya · Eyl: 98,1Çankaya · Eki: 100,2Çankaya · Kas: 98,4Çankaya · Ara: 93,3Mamak · Oca: 96,9Mamak · Şub: 97,5Mamak · Mar: 104,0Mamak · Nis: 106,5Mamak · May: 100,7Mamak · Haz: 101,1Mamak · Tem: 99,6Mamak · Ağu: 100,2Mamak · Eyl: 101,7Mamak · Eki: 101,1Mamak · Kas: 98,8Mamak · Ara: 91,8Bodrum (kontrol) · Oca: 91,5Bodrum (kontrol) · Şub: 93,9Bodrum (kontrol) · Mar: 95,5Bodrum (kontrol) · Nis: 97,6Bodrum (kontrol) · May: 101,0Bodrum (kontrol) · Haz: 106,1Bodrum (kontrol) · Tem: 109,2Bodrum (kontrol) · Ağu: 110,6Bodrum (kontrol) · Eyl: 105,0Bodrum (kontrol) · Eki: 102,4Bodrum (kontrol) · Kas: 94,1Bodrum (kontrol) · Ara: 93,2
YahşihanKeskinÇankayaMamakBodrum (kontrol)

Grafik, her ilçenin ışıklı hücrelerindeki aylık gece ışığını üç yıllık artış eğiliminden arındırarak, yıl ortalaması 100 olacak biçimde gösteriyor. Kentte eğri görece düz: en parlak ay ile en sönük ay arasındaki fark Çankaya'da 13,6, Mamak'ta 14,7 puan. Kırsal Keskin ve Yahşihan'da kış çukuru daha derin: Aralık-Şubat yılın kalan aylarından %12,5 düşük, Çankaya'da yalnız %2,8. Ama hiçbirinde Bodrum'daki gibi bir yaz tepesi yok; dört ilçenin en parlak ayları Nisan ve Ekim, en sönükleri Aralık ve Ocak.

Kesikli gri çizgi aynı yöntemin Bodrum'daki sonucu: Ağustos yılın %10,6 üstünde, Ocak %8,5 altında, yani yaz tepesi açık. Yine de bu bölgede ilçe ortalaması mevsimi ayırt etmiyor. Pilot ilçelerde yaz ve kış oranı 2024'te 0,99 ile 1,04 arasında, 2025'te 1,09 ile 1,35 arasında, 2026'da 1,06 ile 1,26 arasında; kırsal Keskin ve Yahşihan bazı yıllarda Bodrum'dan bile yüksek çıkıyor. Kentle köyün her yıl birlikte inip çıkması, bu oynamanın da insandan çok çevreden geldiğine işaret ediyor. Mevsimi ayıran hücre düzeyi: yaz ve kış ışığını her hücrede üç yılın her biri için ayrı karşılaştırdık, tek yılda sıçrayan hücreleri (yeni inşaat, açılan ya da kapanan tesis) böylece eledik. Bodrum'da 51 hücre üç yılda da yazın en az 1,5 kat parlıyor: Torba'da 20, Akyarlar'da 6, Gümbet'te 4, Eskiçeşme'de 4. Pilot ilçelerde bu ölçütü geçen hücre Çankaya, Mamak ve Yahşihan'da ikişer, Keskin'de 7; Keskin'dekilerin 6'sı Cankurtaran köyünün sınırında bitişik bir alan, ama WorldPop'a göre orada neredeyse kimse yaşamıyor ve hiçbir mekân kaydı yok. Yani yazın dolan köy evleri değil, yazın ışık yakan bir tesis ya da iş; ne olduğunu ancak saha söyler.

Aylık ürün günlük ürünün kör noktasını kaldırdı. Günlük üründe 38,2 nW/cm²/sr'de kesilen Çankaya merkezi (ilçe alanının %32'si) artık ölçülüyor: bu 789 hücrenin yıllık medyanı 73,8, en parlak hücreler Devlet ve Namık Kemal'de (en yüksek 209 nW/cm²/sr). Yaz ile kış arasındaki fark ise yalnız %1. Günlük üründe Çankaya'nın Nisan değeri 115,5 iken aylık üründe 106,9; günlük ürünün dalgalarının bir kısmı ölçüm yönteminden geliyordu. Kalan kısıt ışığın doğası: sokak lambası mevsim tanımaz, ışık yaşanan yerin aydınlığını ölçer, orada kaç kişi olduğunu değil.

İlçe İlçe Ne Bulduk

Yahşihan, Kırıkkale

Kırıkkale Üniversitesi'nin ana yerleşkesi bu ilçede. WorldPop burada seçmen başına 1,72 kişi buluyor; öteki üç ilçede bu oran 1,35 ile 1,39 arasında. Farkın kaynağı büyük olasılıkla kaydı başka ilde olan öğrenciler: yerel basın ilçenin öğrencilerle 80-100 bine çıktığını yazıyor, kayıtlı nüfus 29-31 bin. Konut tabanlı tahmin bu nüfusun bir kısmını görüyor, resmî kayıt hiçbirini. Gece ışığı da öğrencileri göstermiyor: Yenişehir'in ışığı yaz tatilinde sönmüyor, yaz ortalaması kışınkinin 1,17 katı.

Overture'da 772 kayıt var, bin kişiye 22,7. Google aramasında ilçe içinde 289 mekân ve 61.540 yorum bulundu. İlgi iki yerde toplanıyor: Ankara yolu üstündeki yol restoranları ve kampüsün yanındaki Yenişehir. En çok yorum alanlar: Köfteci Yusuf (18.075), Podium AVM Kırıkkale (6.494), Eypark Restaurant (5.638); ilk beş mekân yorumların %59'unu alıyor. Mekânların %63'ü kampüs ve Yenişehir çevresinde ama yorumların yalnız %36'sı orada: Yenişehir'de mekân çok, yorum az; yoldan geçenin uğradığı birkaç restoran ise yorumların çoğunu topluyor. Nüfusun ve gidilen yer endeksinin zirvesi yine Yenişehir'de. 17 mahalle ve köyden yalnız 7'sinin sınırı olduğu için mahalle düzeyindeki karşılaştırma zayıf.

En Çok Yorum Toplayan Mahalleler

  1. Yenişehir 10.883 yorum · 5.344 seçmen
  2. Bayraktepe 9.494 yorum · 2.926 seçmen
  3. Doğanlık 5.742 yorum · 957 seçmen
  4. Seyrantepe 432 yorum · 2.982 seçmen
  5. Kılıçlar 351 yorum · 380 seçmen

En Çok Yorum Alan Mekânlar

  1. Köfteci Yusuf Restoran · 18.075 yorum
  2. Podium AVM Kırıkkale Alışveriş merkezi · 6.494 yorum
  3. Eypark Restaurant Barbekü restoranı · 5.638 yorum
  4. Çitlekçi | Kırıkkale Merkez Şube Kuruyemişçi · 3.368 yorum
  5. Meşhur Cengiz Yıldırım Aspava - Kırıkkale Restoran · 2.603 yorum

Keskin, Kırıkkale

Dijital izin en zayıf olduğu ilçe. Overture'da yalnız 161 kayıt var, bin kişiye 10,1. Google'da ilçe içinde bulunan 68 mekânın %38'i hiç yorum almamış. Google mekânlarının %79'u, Overture kayıtlarının %73'ü ilçe merkezinin 2,5 km çevresinde; 55 köyün buluşma yerleri, pazarı ve kahvehanesi bu veride neredeyse görünmüyor. Gidilen Yer haritası bu yüzden merkezdeki birkaç noktaya sıkışıyor.

Buna karşılık fiziksel katmanlar çalışıyor. 50 mahalle ve köyde WorldPop ile seçmen sayısı 0,93 korelasyonla örtüşüyor; gece ışığı da 763 hücrede ölçülebilir. Aylık ışıkta ilçenin mevsim izi neredeyse tek bir yerde, Cankurtaran köyünün sınırında: nüfusu neredeyse sıfır olan 6 hücrelik bir alan üç yılın her birinde yazın en az 1,5 kat parlıyor; ne olduğunu muhtar ya da saha söyler. Dijitali zayıf yerde yoğunluk haritasını uydu ve resmî kayıt taşıyabilir; rağbeti ise ancak sahada sayım ya da operatör verisi gösterir.

En Çok Yorum Toplayan Mahalleler

  1. Yeni 376 yorum · 1.016 seçmen
  2. Bozkurt 123 yorum · 1.231 seçmen
  3. Altıntaş 95 yorum · 1.548 seçmen
  4. Cebrailli 57 yorum · 68 seçmen
  5. Gazibeyli 6 yorum · 66 seçmen

En Çok Yorum Alan Mekânlar

  1. KÖPRÜ ET BALIK Balıkçı · 1.847 yorum
  2. oto park Kapalı Otopark · 520 yorum
  3. Lezzet Durağı Restoran · 302 yorum
  4. Hacının Yeri Türk restoranı · 149 yorum
  5. Best Oil · 83 yorum

Çankaya, Ankara

Veri en zengin ilçe: Overture'da 47.363 kayıt (bin kişiye 48,8), Google'da ilçe içinde 2.118 mekân ve 966.308 yorum. En çok yorum alanlar: Kentpark Alışveriş Merkezi (28.935), Kuğulu Park (28.268), CEPA Alışveriş Merkezi (24.563). Yaşanan ve gidilen yer genelde aynı yerlerde yoğun (hücre düzeyinde korelasyon 0,88), ama zirveler ayrışıyor: rağbetin tepesi Kızılay ve Meşrutiyet'te, Eskişehir yolundaki alışveriş merkezlerinde (Mustafa Kemal, Kızılırmak) ve Tunalı'da (Remzi Oğuz Arık); nüfusun tepesi Tınaztepe, Seyranbağları ve Metin Oktay gibi konut mahallelerinde.

Gece ışığı günlük üründe merkezde kördü: ilçe alanının %32'si 38,2 nW/cm²/sr eşiğinde doyuyordu. Aylık ürün bu hücreleri ölçüyor: Kızılay ve Meşrutiyet'te yıllık ortalama 168-170, Devlet'teki en parlak hücrede 209 nW/cm²/sr. Ama merkezin yaz ve kış ışığı arasındaki fark %1; Çankaya'da mevsimi ışıktan okumak mümkün değil, gün içi ve ay ay hareketi ancak operatör verisi gösterir.

En Çok Yorum Toplayan Mahalleler

  1. Mustafa Kemal 119.091 yorum · 5.555 seçmen
  2. Çankaya 75.964 yorum · 5.288 seçmen
  3. Oran 61.846 yorum · 8.858 seçmen
  4. Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı 59.337 yorum · 15.773 seçmen
  5. Üniversiteler 47.794 yorum · 10.621 seçmen

En Çok Yorum Alan Mekânlar

  1. Kentpark Alışveriş Merkezi Alışveriş merkezi · 28.935 yorum
  2. Kuğulu Park Park · 28.268 yorum
  3. CEPA Alışveriş Merkezi Alışveriş merkezi · 24.563 yorum
  4. Panora Alışveriş ve Yaşam Merkezi Alışveriş merkezi · 16.219 yorum
  5. Kurtuluş Parkı Park · 15.521 yorum

Mamak, Ankara

Nüfusu yoğun, mekânı seyrek bir ilçe: yaklaşık 697.000 kişiye Overture'da 6.127 kayıt düşüyor, bin kişiye 8,8; bu Çankaya'nın beşte birinden az. Google'da ilçe içinde 775 mekân ve 181.004 yorum bulundu; ilk beş mekân yorumların %44'ünü alıyor ve dördü Akşemsettin'deki tek bir alışveriş kümesinde: Nata Vega Outlet AVM (34.930), IKEA (15.098), Aqua Vega Akvaryum (12.106), Anatolium Ankara Avm (11.363).

Yani Mamak'ın rağbet zirvesi konut mahallelerinde değil, Samsun yolu kıyısındaki bu bölgesel alışveriş durağında; nüfusun tepesi ise Kutlu, Balkiraz, Şirintepe ve Peyami Safa'da. Mamak'tan Çankaya'ya iş, Ankara'nın her yerinden Akşemsettin'e alışveriş akışı olduğu düşünülebilir; bunu ölçmek için gündüz ve gece ayrımı olan bir hareket verisi gerekiyor, ücretsiz kaynaklarda bu ayrım yok.

En Çok Yorum Toplayan Mahalleler

  1. Akşemsettin 90.052 yorum · 12.422 seçmen
  2. Cengizhan 13.725 yorum · 20.004 seçmen
  3. Yeni Bayındır 11.695 yorum · 10.371 seçmen
  4. Ege 7.384 yorum · 10.542 seçmen
  5. Yeşilbayır 6.824 yorum · 19.869 seçmen

En Çok Yorum Alan Mekânlar

  1. Nata Vega Outlet AVM Outlet Alışveriş Merkezi · 34.930 yorum
  2. IKEA Mobilya mağazası · 15.098 yorum
  3. Aqua Vega Akvaryum Akvaryum · 12.106 yorum
  4. Anatolium Ankara Avm Alışveriş merkezi · 11.363 yorum
  5. Mavi Göl Rekreasyon Alanı Park · 6.334 yorum

Yöntem ve Sınırlar

Izgara. Analiz birimi NASA Black Marble ürününün pikseli: 0,0044°, yaklaşık 490 × 375 metre. Her hücreye WorldPop 2025'in 100 metrelik nüfus tahmini, Overture Maps'in 21 Ekim 2026 sürümündeki yer kayıtları ve Google Haritalar arama kartlarından toplanan mekânlar işlendi. Mahalle sınırları Perspektif projesinin derlemesinden (MAKS, TKGM, HDX, OSM), seçmen sayıları YSK'nın 14 Mayıs 2023 milletvekili seçiminden geliyor; belediye seçimi köyleri kapsamadığı için genel seçim kullanıldı.

Gece ışığı. Ana ürün NASA Black Marble'ın aylık bileşimi VNP46A3 (Suomi NPP, sürüm 2): ay ışığı ve bakış açısı düzeltilmiş günlük gözlemlerden, karlı geceler ayrı tutularak kurulur ve gerçek radyansı verir. Kasım 2023 - Eylül 2026 arasındaki 35 ay ücretsiz bir NASA Earthdata hesabıyla LAADS arşivinden indirildi; kalite katmanında boşluğu doldurulmuş ya da boş görünen pikseller atıldı, 15 açısaniyelik pikseller analiz ızgarasına ortalandı. 35 ayın 18'inde nüfussuz karanlık alan sıfır yerine 0,30 ile 1,10 arasında görünüyor; bu toplamsal kaymayı her ay ayrı ölçüp düştük. Üç yıl boyunca ışık her yerde düzenli artıyor: Bodrum'da yılda %6,1, pilot ilçelerde %6,4 ile %8,6. Kaynağı yapılaşma, aydınlatma ya da algılayıcı kayması olabilir; aylar farklı yıllardan geldiği için düz ortalama bu artışı mevsime karıştırır (Ocak-Eylül 2024-2026'dan, Kasım-Aralık 2023-2025'ten). Bu yüzden her hücreye eğilim ve ay etkisini birlikte uydurduk, mevsimi eğilimden arındırılmış değerlerle verdik. 40. paralelin kuzeyindeki ince şerit (Yahşihan'ın 91, Mamak'ın 13 hücresi) indirilen karonun dışında; haritada günlük ürünle boyandı, mevsim hesaplarına katılmadı. Günlük ürün (VNP46A2) NASA GIBS'ten hesapsız çekildi ve karşılaştırma için kullanıldı. Yaz ve kış oranı Haziran-Ağustos ile Aralık-Şubat ortalamalarının oranıdır. Hücre düzeyinde mevsim bu oranın üç yılın her biri için ayrı hesaplanmasıyla sınandı: bir hücre ancak üç yılda da eşiği geçiyorsa mevsimsel sayıldı.

Google. Restoran, kafe, market, park, alışveriş merkezi ve eczane sorguları, nüfuslu bölgeleri kaplayan bakış noktalarından (kentte 4, kırsalda 6 km aralıkla) toplam 420 kez çalıştırıldı ve her sorgunun ilk 60 kadar sonucu alındı. Oturumsuz görünümde popüler saatler olmadığı için mekânın rağbeti yorum sayısıyla temsil edildi. Bu bir örneklemdir: Google görünür ve yorumlu mekânları öne aldığı için sayılar tam envanter değil, çekim gücünün göstergesidir. Otomatik çekim Google kullanım koşullarına aykırıdır; pilot ölçeğinde ve yalnız herkese açık kart bilgisiyle yapıldı.

Gidilen yer endeksi. Hücredeki yorum toplamı (%45), Overture kaydı (%30) ve yıllık gece ışığı (%25) logaritmik ölçekte dört ilçenin ortak dağılımına göre sıfır ile bir arasına çekilip ağırlıklandırıldı. Göreli bir endekstir, kişi sayısı değildir; dört ilçe aynı ölçekte karşılaştırılabilir.

Sonraki adım. Oturumlu bir Google hesabında popüler saatler görünür; birkaç düzine mekân için elle okunabilir, otomatikleştirmek hesap riski taşır. Kişi sayısıyla gündüz-gece ve ay ay yoğunluk için Turkcell, Vodafone ya da Türk Telekom'dan toplulaştırılmış ziyaretçi verisi teklifi istenmeli. Bu veri tuşlu telefonu da saydığı için dijital iz bırakmayanları kapsayan tek kaynak; bu pilot hangi mahallelerin isteneceğini zaten gösteriyor.

Kaynaklar